Εξαγωγές  και Κριτική Σκέψη

Το Ένστικτο Είναι Καλό. Αλλά Δεν Είναι Σχέδιο, Ούτε Στρατηγική.

“Between stimulus and response lies a space. In that space lies our freedom and power to choose a response. In our response lies our growth and our happiness.”- Viktor Frankl

Εξαγωγές και Κριτική Σκέψη : Ο φίλος μου ο Κώστας είναι επιχειρηματίας με ένστικτο που σπάνια πέφτει έξω. Ξέρει πότε να ρισκάρει, πότε να κλείσει μια συμφωνία, πότε να πάρει το τηλέφωνο. Το πάθος του είναι αληθινό, όχι από εκείνα τα φτιαχτά του LinkedIn. Μια μέρα, πάνω από έναν καφέ, μου είπε ότι ένιωθε χαμένος χωρίς σχέδιο, παρόλο που το ένστικτο του τον είχε σώσει τόσες φορές.

Μιλήσαμε για το Thinking, Fast and Slow του Daniel Kahneman. Εκεί έμαθα για το Σύστημα 1 – το γρήγορο, το αυτόματο, το ένστικτο – και το Σύστημα 2, που σκέφτεται αργά, με κριτική σκέψη. «Δηλαδή να σταματήσω να εμπιστεύομαι το ένστικτό μου;» γέλασε ο Κώστας. «Όχι», του είπα. «Να μάθεις πότε να το αμφισβητείς.»

Όταν το Ένστικτο σε Προδίδει

Πες την αλήθεια, πότε δεν πήρες μια απόφαση στα γρήγορα και μετά το μετάνιωσες; Στις μικρές επιχειρήσεις, αποφασίζουμε με βάση φήμες, εικασίες ή το κλασικό «μου το είπε ένας γνωστός». Το ένστικτο σε βοηθάει να κινείσαι γρήγορα, αλλά χωρίς στρατηγική, μπορεί να σε οδηγήσει σε αδιέξοδο. Ο Κώστας έμαθε ότι οι γρήγορες κινήσεις του τον έσωσαν κάποιες φορές, αλλά έχασε ευκαιρίες γιατί δεν σταμάτησε να κοιτάξει τα δεδομένα.

Κι εγώ έτσι ήμουν πριν διαβάσω τον Kahneman. Νόμιζα ότι το επιχειρείν είναι θέμα αντανακλαστικών. Αλλά χωρίς κριτική σκέψη, δεν είχα τρόπο να καταλάβω γιατί κάτι πέτυχε ή απέτυχε.

Ερωτήσεις που Κάνουν τη Διαφορά

Η κριτική σκέψη δεν είναι επιστήμη. Είναι να σταματάς πριν πεις «ναι». Δεν χρειάζεται να είσαι επιχειρηματίας – είτε αλλάζεις δουλειά είτε παίρνεις δάνειο, αυτές οι ερωτήσεις σε σώζουν. Αυτές με βοήθησαν:

• Τι πρόβλημα προσπαθώ να λύσω; Ο Κώστας ήθελε να ανοίξει νέο κατάστημα, αλλά κατάλαβε ότι απλώς βαριόταν και ήθελε κάτι καινούργιο.
• Υπάρχουν άλλες επιλογές; Μίλα με 2-3 έμπιστους ανθρώπους. Κάτι καλύτερο θα βρεθεί.
• Τι με οδηγεί – δεδομένα ή συναισθήματα; Πρέπει να είσαι ειλικρινής.
• Γιατί τώρα; Τι κερδίζω αν το κάνω σήμερα; Τι χάνω αν περιμένω;
• Αν αποτύχει, τι μαθαίνω; Πώς θα ξέρω αν ήταν σωστό ή λάθος;
• Είναι λύση ή απλώς κίνηση; Μερικές φορές τρέχουμε για να ξεφύγουμε από την αβεβαιότητα.

Ένας παλιός μέντορας μου είπε: «Για μεγάλες αποφάσεις, πήγαινε σε μια ερημική παραλία. Χωρίς κινητό, μόνο χαρτί και στυλό.» Κλισέ, αλλά δουλεύει.

Πότε να Πατήσεις Φρένο

Υπάρχουν δύο στιγμές που πρέπει να σταματήσεις:

• Όταν όλα πάνε τέλεια. Ο Κώστας έμαθε να σταματάει τότε, γιατί ο πειρασμός να βασιστεί μόνο στο ένστικτο ήταν μεγαλύτερος και δεν είχε την πίεση του χρόνου να θολώνει τη σκέψη του.
• Όταν είσαι πιεσμένος. Το ένστικτο σου φωνάζει να κάνεις κάτι, αλλά η πρώτη ιδέα σπάνια είναι η καλύτερη.

Σημειώσεις για τον Εαυτό σου

Κρατάω ένα ημερολόγιο. Όχι με ξερά σημεία, αλλά με σκέψεις, διλήμματα, τι ένιωθα όταν αποφάσισα κάτι. Μήνες μετά, το ξανακοιτάζω. Εκεί μαθαίνω. Δοκίμασέ το – είναι σαν να κουβεντιάζεις με τον παλιό σου εαυτό.

Τελικά

Η κριτική σκέψη είναι θεμέλιο, όπως εξηγείται στον κεντρικό οδηγό για εξαγωγές. Η κριτική σκέψη είναι να βλέπεις πιο μακριά, να σκέφτεσαι πιο αργά. Δεν σκοτώνει το ένστικτο – το κάνει καλύτερο. Ο Κώστας ακόμα εμπιστεύεται το ένστικτό του, αλλά τώρα ξέρει πότε να το αμφισβητήσει. Και η επιχείρησή του πάει καλύτερα από ποτέ.

Πότε έκανες μια βιαστική κίνηση και το μετάνιωσες; Γράψε τι θα έλεγες στον εαυτό σου σήμερα. Μπορεί να εκπλαγείς.

Σχετικά με τον συγγραφέα

Δημήτρης Μπλέτσης MSc 

Chief Export Strategist

Βοηθάω σοβαρές μικρομεσαίες επιχειρήσεις να αναπτυχθούν διεθνώς — με Στρατηγική, όχι από τύχη.

Το μέλλον των εξαγωγών σας δεν είναι τυχαίο. Είναι με στρατηγική.

Σε αυτή την ανάλυση, εφάρμοσα το Export Insight Framework™ — όταν οι υποθέσεις αποτυγχάνουν, η επιστήμη υπερισχύει.

Connect with me on LinkedIn: linkedin.com/in/dimitri-bletsis

Αν το βρήκατε χρήσιμο: 🔄 Μοιραστείτε το με κάποιον που χρειάζεται να το διαβάσει 💬 Σχολιάστε με τις σκέψεις σας σχετικά με τις εξαγωγές με στρατηγική

Global export perspectives on Medium (English): https://medium.com/@exportsnow/